नाशिक सिंहस्थात 'शाही स्नान' आता 'अमृत स्नान' म्हटले जाणार

नाशिक–त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थाची तिन्ही शाही स्नाने आता अधिकृतपणे अमृत स्नान म्हटली जातील. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी ही सूचना स्वीकारली, जी २०२५ च्या प्रयागराज कुंभात वापरलेल्या शब्दयोजनेचे अनुसरण करते.

यामागे भाषिक आणि सांस्कृतिक कारण आहे. 'शाही' हा फारसी मूळाचा शब्द असून त्याचा अर्थ राजेशाही असा आहे; 'अमृत' म्हणजे समुद्रमंथनातून निघालेले, आणि ज्यामुळे कुंभ अस्तित्वात आहे. बदलाच्या समर्थकांचे म्हणणे आहे की जुने नाव मिरवणुकीचे वैभव सांगते, तर नवे नाव पाणी काय होते ते सांगते.

प्रत्यक्षात दोन्ही नावे मेळ्यात वर्षानुवर्षे ऐकू येतील. आखाड्यांची परंपरा शतकानुशतकांची आहे आणि ती परिपत्रकाने बदलत नाही. फलक, शासकीय संवाद आणि वेळापत्रकात अमृत स्नान वापरले जाईल; अनेक साधू, पुरोहित आणि भाविक शाही स्नान म्हणतच राहतील — आणि दोन्ही चुकीचे नाही.

पाहुण्यांसाठी या बदलाचा व्यवहारी परिणाम नाही. तारखा तशाच आहेत: २ ऑगस्ट, ३१ ऑगस्ट आणि ११–१२ सप्टेंबर २०२७. फलकावर किंवा वेळापत्रकात यापैकी कोणताही शब्द दिसला, तरी तो याच तीन सकाळींबद्दल आहे.